Mở bất kỳ hộp thiệp cưới nào ở Việt Nam, bạn cũng sẽ gặp một chữ Hán màu đỏ, cân đối hai bên như hai người đứng cạnh nhau: 囍. Người ta gọi là chữ Hỷ, chữ song Hỷ hay đơn giản là "hai chữ Hỷ". Nó có mặt trên thiệp, phông cưới, hộp bánh, mâm quả. Thế nhưng không phải ai cũng biết vì sao lại là hai chữ, và nên dùng thế nào để thiệp vừa giữ được nét truyền thống, vừa không giống thiệp của thập niên 90.
Chữ Hỷ đơn và chữ Hỷ kép
Chữ 喜 (Hỷ) nghĩa là vui mừng, điều tốt lành. Một chữ Hỷ dùng được cho mọi dịp vui, từ sinh con, thăng chức đến khai trương.
Chữ 囍 (Song Hỷ) là hai chữ 喜 ghép sát nhau. Chữ này chỉ dành riêng cho hôn lễ, với ý nghĩa niềm vui nhân đôi: hai người vui, hai gia đình cùng vui.
Vì vậy trên thiệp cưới, đúng phải là chữ Hỷ kép 囍. Dùng chữ Hỷ đơn thì không sai về nghĩa "vui", nhưng mất đi cái ý "song hỷ" rất riêng của đám cưới.
Câu chuyện đằng sau chữ Song Hỷ
Truyền thuyết được kể nhiều nhất là về Vương An Thạch thời Tống. Trên đường lên kinh dự thi, ông đi qua nhà một vị quan đang kén chồng cho con gái bằng một câu đối treo trước cửa mà chưa ai đối được. Vào trường thi, đề bài lại ra một vế đối rất giống. Ông lấy chính câu đối trước cửa nhà vị quan để trả lời, và đỗ. Trên đường về, ông ghé lại đối nốt câu đối kia và được gả con gái. Trúng tuyển và thành hôn đến cùng một lúc, ông viết hai chữ Hỷ liền nhau lên giấy đỏ; người đời gọi đó là song hỷ lâm môn. Từ đó chữ 囍 gắn liền với đám cưới.
Dù chỉ là truyền thuyết, câu chuyện giải thích được vì sao chữ Song Hỷ luôn nằm trên nền đỏ và luôn đi đôi: đỏ là màu may mắn, còn đôi là hạnh phúc lứa đôi.
Chữ Hỷ trong đám cưới Việt
Người Việt đã quen với chữ Hỷ từ lâu và dùng rất tự nhiên. Trên thiệp cưới, chữ Hỷ nằm ở góc trên hoặc chính giữa mặt trước, thường ép kim vàng trên nền đỏ. Trên cổng hoa và phông sân khấu, chữ Hỷ lớn nằm giữa, hai bên là tên cô dâu chú rể. Mâm quả, hộp trầu cau, bánh phu thê được dán giấy đỏ cắt hình chữ Hỷ. Phòng tân hôn cũng dán chữ Hỷ trên cửa và đầu giường theo tục trang trí phòng cưới.
Trong văn hóa Việt, chữ Hỷ không mang màu sắc tôn giáo mà chỉ là một biểu tượng chúc phúc, nên gia đình theo tín ngưỡng nào cũng dùng được.
Đặt chữ Hỷ ở đâu cho đúng?
Chữ Hỷ là điểm nhấn, nên hãy đặt ở chính giữa hoặc góc trên, đừng để lệch xuống dưới hay bị chữ khác che mất. Chữ Hỷ luôn để thẳng, không xoay nghiêng, khác với chữ Phúc (福) vốn có tục treo ngược trong văn hóa Trung Hoa. Một chữ là đủ, đừng rải nhiều chữ Hỷ nhỏ khắp thiệp, vì một chữ to rõ đẹp hơn mười chữ nhỏ. Về màu sắc, đỏ và vàng là chuẩn mực, nhưng chữ Hỷ vàng trên nền kem hay đỏ trên nền trắng cũng rất đẹp với thiệp hiện đại.
Đưa chữ Hỷ vào thiệp cưới online mà không cũ
Chữ Hỷ chỉ trông cũ khi đi cùng kiểu chữ, hoa văn và bố cục cũ. Các mẫu thiệp online hiện đại đang làm mới nó theo vài cách.
Cách thứ nhất là dùng chữ Hỷ làm họa tiết mở màn. Thiệp mở ra bằng một phong bì đỏ có dấu niêm chữ Hỷ, khách chạm vào để bóc thiệp, vừa truyền thống vừa có cái thú của việc tự tay mở thiệp. Bạn có thể xem mẫu Phong Bì 囍 trong bộ thiệp truyền thống.
Cách thứ hai là dùng chữ Hỷ lớn và tối giản: một chữ 囍 vàng kim trên nền đỏ phẳng, không hoa văn. Tên hai bạn đặt bên dưới bằng kiểu chữ có chân hiện đại, như mẫu Song Hỷ Đỏ Vàng.
Cách thứ ba là ghép chữ Hỷ với hoa sen và các biểu tượng Việt như trống đồng, họa tiết áo dài, thay cho rồng phượng kiểu Hoa. Cách này nhẹ nhàng và "Việt" hơn hẳn.
Cách thứ tư là dùng chữ Hỷ làm hình mờ, độ đậm chỉ khoảng 5 đến 10 phần trăm, đặt phía sau ảnh cưới để khách nhìn kỹ mới thấy. Rất tinh tế với tiệc sang trọng.
Cách thứ năm là chỉ dùng chữ Hỷ ở phần lễ. Thiệp chia làm hai phần: phần lễ gia tiên có chữ Hỷ và lời kính mời của cha mẹ, phần tiệc hiện đại hơn với ảnh và lịch trình.
Những điều nên tránh
Không dùng chữ Hỷ đơn 喜 thay cho chữ kép trên thiệp cưới. Không lấy hình chữ Hỷ chất lượng thấp vì rất dễ sai nét; hãy dùng ký tự Unicode 囍 hoặc file vector. Không ghép chữ Hỷ với màu đen chủ đạo trong thiệp truyền thống, vì đen hợp với phong cách black tie hiện đại chứ không hợp với lễ gia tiên. Và không dùng chữ Hỷ cho thiệp kỷ niệm hay tiệc không phải hôn lễ; những dịp ấy nên dùng chữ Hỷ đơn hoặc chữ Phúc.
Chữ Hỷ và câu chúc đi kèm
Trên thiệp, chữ Hỷ thường đi với một câu chúc bốn chữ. Bạn có thể dùng làm dòng phụ:
| Câu chúc | Nghĩa |
|---|---|
| Bách niên hảo hợp | Trăm năm hòa hợp |
| Trăm năm hạnh phúc | Câu chúc Việt quen thuộc nhất |
| Sắt cầm hảo hợp | Vợ chồng hòa thuận như đàn sắt đàn cầm |
| Vĩnh kết đồng tâm | Mãi mãi một lòng |
| Phu thê viên mãn | Vợ chồng trọn vẹn |
Chữ Hỷ là một trong số ít biểu tượng mà cả ông bà lẫn bạn bè trẻ đều nhận ra và trân trọng. Dùng đúng chỗ, đúng cách, nó giúp thiệp cưới online của bạn vừa có gốc rễ vừa hiện đại. Các mẫu có chữ Hỷ đã được thiết kế sẵn trong bộ sưu tập thiệp cưới truyền thống, bạn điền tên và ngày cưới là xong.